Gaz Kolunu Kullanma Sanatı

Konu, 'Motosiklet Şürüş Eğitimi ve Dersleri' kısmında Şenol SEL tarafından paylaşıldı.

  1. Şenol SEL

    Şenol SEL Site Müdavimi

    Kayıt:
    27 Şubat 2009
    Mesajlar:
    9.448
    Beğeniler:
    9.012
    Şehir:
    Altıntaş Mudanya - Bursa
    Motosiklet:
    Yamaha
    Hani şu gaz kolu var ya.. Gaz kolunu ne kadar çevirir, gazı ne kadar açarsanız o kadar hızlanırsınız.
    Aslında ne kadar basit bir tasarımdır.. Gazı aç.. Yürürsün.. Daha çok aç.. Daha fazla hızlanarak yürürsün. Hele ki dümdüz, geniş, nefis bir asfalt üzerinde iseniz..İycene yapıştırır ve hızlanırsınız!! Gaz kolu işte düşündürecek ne varki?? GERÇEKTEN DE BU KADAR BASİT Mİ?
    Eğer gaz kolu ve kullanımı ile ilgili bütün anladığınız sadece bu ise, motosiklet sürüşü ile ilgili ciddi anlamda çok şeyler kaçırıyorsunuz ve de farkında değilsiniz demektir. Mutlaka dolu dolu geçen bir motosiklet hayatınız vardır..Mutlaka artık usta olduğunuzu, her şeye hakim olduğunuzu düşünüyorsunuzdur..
    Ama şundan da eminim ki; Eğer gaz kolunun görevini sadece ilk paragrafta anlattığım şekilde düşünüyorsanız, kesinlikle virajları düşündüğünüzden daha iyi alabileceğiniz halde, alamıyor, her zaman "Yusuf" arkadaşınızı da arkanıza alıp viraj yapıyorsunuzdur.. Yani; "Aslında çok daha iyi ve güvenli bir şekilde virajlara girip çıkabilirsiniz ama farkında değilsiniz".
    Gaz kontrolünün (gazı açıp-kapatmanın) bir virajda, motorun viraja girip çıkmasındaki her şeyiyle ilgili (geometrisi, tutuşu, viraj içindeki yol tutuşu vs..) çok büyük etkisi vardır. Aslında Viraj yaparken, motorunuzdan en iyi ve güvenli verimi alabilmenin tekniği son derece basitdir: buda her virajda mutlaka "Yumuşakca Gazı Açmak" tır.
    Gaz kolu kullanımının, motorun hızını değiştirmek, yani bir çok kişinin anladığı anlamda; sadece süratlendirmek dışındaki, özellikle virajlardaki doğru kullanımı ile ilgili bilgilendirmek ve tekrar hatırlatma yapmak istedim...
    Ama öncesinde lastiklere bir bakalım;
    Lastikler

    Öncelikle bildiğiniz gibi bütün motorlarda arka lastik ön lastik den geniştir.. Ama siz eğer bunu sadece "Görselliğe" bağlıyorsanız önemli bir detayı kaçırıyorsunuz demektir.
    Birçok motosiklet, düz durduklarında, lastikleri arasında %50 %50 doğal ağırlık dağılımına sahiptir.. Ama seyire başladığınızda (yani gaza dokunup yürümeye geçtiğinizde) ağırlığın bir kısmı arkaya gider..(ki olması gereken de budur..Bu sayede arka lastikde tutuş gerçekleşir ve motor patinaj atmadan yürür..). Seyir halindeyken optimum dengeli ağırlık dağılımını ve lastiklerdeki maksimum tutuşu yakalamak adına, seyire başlamak için gaz vererek ağırlığın bir kısmını arkaya transfer ederiz.. Böylece daha geniş olan arka lastiğinizdeki tutuşu da maksimum seviyeye getirmiş olursunuz.
    Bu kısaca şu demek; Motosiklet ile ilerlerken, en güvenli ve yere sağlam basan gidiş, en ideal ve güvenli ağırlık dağılımını (geniş olan arka lastikde %60, ön lastikde %40) yakalamaktan geçer..Ve bizler bunu gazı açarak sağlıyoruz..
    Tekrarlıyalım; Seyir halinde İlerlerken en güvenli ve yere sağlam basan gidiş %60 arka-%40 ön ağırlık dağılımını yakalamak demiştik.. Peki virajdayken ne yapıyoruz?? Öncelikle İLERLİYORUZ, doğrumu?? Evet.
    Viraja geldiğinizde sabit bir gazla girerseniz (yani hiç gaz açmadan), viraj içinde viraj kuvvetleri, yer çekimi, motorun lastiklerde yanağa düşmesi vs..sebepleri yüzünden motor kendiliğinden yavaşlamaya başlar.. ve ağırlık, bu yavaşlamanın etkisiyle (fren yapmaya başladığınızdaki etki ile aynı olarak), kendiliğinden ön lastiğinize gitmeye başlar (bu sürücüde; ‘’arka kayacak, bırakacak’’ hissi yaratır). Ağırlığı tekrar o geniş arka lastiğinize geri verebilmek ve tutuşunuzu sağlamlaştırmak için (%60-%40), mutlaka gazı açmanız gerekmektedir. İşte o son derece güvenli olan ‘’Yavaş gir-Hızlı Çık’’ prensibinin sebebi de budur...
    Her zaman viraj içinde gaz açmanızı sağlayacak hızlarda viraja girmeniz gerekmektedir... Gazı açmanız lazımdır ki, ilerlerken optimum ağırlık dağılımı olan %60 arka-%40 ön‘ü sabitliyebilesiniz..
    Şimdi bu noktada birde ‘’SÜSPANSİYON‘larımıza’’ bakalım;
    Süspansiyonlar

    Motosikletlerin amortisörleri en iyi, aşağıya ve yukarıya var olan maksimum inme ve çıkma hareketini yapabildiği ‘’orta’’ noktada durursa çalışır ve görevini yapar..
    İşte gaz kolu bu noktada, bir bakıma süspansiyonunuzun en iyi konumda yapılanması için yardımcı olabilecek bir ‘’ayar’’ aletidir..
    Bir viraja girmiş ve dönüş halinde olan, tipik bir 200kg’lık motosiklet ve üzerindeki 80kg’lık sürücüsünün yapacağı minik bir gaz açma veya kapama hareketi, yaklaşık 100kg’lık bir ağırlığın ön lastiğe veya arka lastiğe transferini mümkün kılar..Ki bu ağırlığın hareketi aynı zamanda süspansiyonları da etkiler..Yani ağırlık, transfer olduğu taraftaki amortisörü de aynı zamanda kapatır (bu kapatma sonuna kadar bile olabilir..). ki bunu hiç istemeyiz..
    Bir virajın içindeyken gazı kapatmanız ağırlığı ön lastiğe transfer eder, ki bu aynı zamanda ön amortisörü kapatır ve arka amortisörü kaldırır..Ki gene bu da motorun yönlenme (dönme) geometrisini değiştirir; rake açısı azalır, stabilitesi bozulur; Motoru daha geniş bir açıda dönmeye yönlendirir ve yerdeki tutuş iycene azalır..(Eyvah düşüyorum!!Ne oluyor!!)
    Gazı açtığınızda ise, motorun arkası ve daha geniş olan arka lastikteki tutuş devreye girer..Kendini gösterir..Motor yeri daha iyi tutar..
    Bir virajda ağırlığın arkaya gitmesini, süspansiyonunuzu dengelemeyi ve yol tutuşunu arttırarak güvenli bir şekilde çıkmayı sadece gaz açarak yapabilirsiniz..
    Pekiii..Gaz..gaz.. diyoruz…Tamam da ne kadar, ne miktar gaz?
    Gaz Miktarı

    Bu kısım çok önemli..Virajda doğru şekilde gaz açmayı öğrenmeye çalışılırken yapılan genel hata, gaz’ın olması gerekenden çok fazla açılmasıdır..Bu, ağırlığın gereğinden fazlasının arkaya gitmesine neden olur…Ağırlığın aşırı arkaya gitmesi hem ön lastik deki tutuşu azaltır, hem de motorun viraj içindeki dönüş açısını genişletir (kendi şeridinizin dışına atar)..En ideal gaz açma miktarı; virajın ortasında iken (Apex), o hep ideal olan %60 Arka- %40 Ön ağırlık dağılımını sağlayacak olan miktardır.. Bunu; ‘’yumuşakça’’ gazı açarak....devamında çıkışa doğru daha da arttırarak yapmanız gerkmektedir...
    Virajın apeksinde gazı açmış olmanız lazımdır..O yüzden viraj giriş süratlerinizi öyle ayarlamanız lazımdır ki, içindeyken gazı açmanıza izin versin..Tekrar belirtelim; ‘’Yavaş gir, Hızlı çık’’. Sabit gazla viraja gir ve dönüşe başla, çıkışı gördüğünde gazı yumuşak bir şekilde aç..
    Bu yazıdan çıkarılıcak genel ders şudur; Güvenli bir şekilde virajı alabilmek için; Viraja girmeden evvel hızınızı öyle bir ayarlayın ki, viraj içinde her zaman gaz açmanıza olanak versin..Yavaş girin - Hızlı çıkın..
    Yeri gelmişken dikkat etmemiz gereken diğer bir şey daha var. Motorlarımızdaki gaz kolunun mekanik olarak da doğru çalıştığından emin olmamız gerekmektedir. Gaz kolunuz çok sert olmamalıdır. Bu yüzden kablosunun bakımına da her zaman önem vermeyi unutmayalım.
    Herkese güvenli sürüşler dilerim...



    Uğur ERTEKİN'den alıntıdır.