Sıra tatsız Derslerde. !!!

Konu, 'Motosiklet ve Trafik' kısmında Goktug Uguz tarafından paylaşıldı.

  1. Goktug Uguz

    Goktug Uguz Site Müdavimi

    Kayıt:
    26 Mart 2009
    Mesajlar:
    1.564
    Beğeniler:
    747
    Şehir:
    İstanbul - Bahçeşehir
    Motosiklet:
    BMW
    Motosiklette yaptigimiz hatalarin buyuk bir kismini ufak tefek ariza, siyrik, cizik ve cogunlukla "Uf.bunu da atlattik, bundan boyle suna suna daha fazla dikkat etmeliyim" diye gecistiririz.Bazen de motor, yol, polis yada karsi taraftaki surucu bu hatanizi affeder. Ama affolmayan hatalar da vardir.

    iste bunlarin baslicalarindan biri "asirma dususu" diyebilecegimiz "highsiding" dir.

    Su ise kollari sivayip bastan baslasak iyi olacak.efendim, motor biliyorsunuz otomobil yada masa gibi siz olmadan ayakata durabilen birsey degildir. Birakinca duser.hareket halindeyken en guvenli halidir. Tekerleklerin donmesi ile olusan jiroskopik guc motoru dengede ve dusey tutar, bunu daha once incelemistik. Motor ozellikle cok yavas seyrederken yercekimine yenik dusmeye cok meyillidir bu nedenle, herhangi bir surucu-yol hatasi sonucu yan tarafina devriliverir. Dusuk hizlarda fazla bir zarar meydana gelmez..birkac ufak tefek cizik siyrik, o kadar. Hatta yuksek hizlarda dahi surucunun dogru durust korumali giysileri ve her zaman soyledigim "tam kusam"i uzerindeyse fazla bir zarar meydana gelmeyebilir. Motor fena halde siyrilabilir, plastikler perisan olabilir, birkac egik bukuk parca ve hepsi o kadarla kalabilir.

    Yarislari izliyorsaniz cok sahit olmussunuzdur, surucu kalkar, kosa kosa motoru yakalayip yine yarisa girmeye filan kalkar, bazen motor parcalanir-yanar o sirada surucu kaskini cikarip sinirle yere firlatmakta, kufretmektedir. Yani sonuc iyidir..surucu sag saglim bu vartayi atlatmistir :)

    Iste bu olaya, yani motorun yana devrilmesi olayina "yana devrilme" yada " yatarak devrilme" (lowside - lowsiding) diyoruz. Bu devrilmede surucu motorun devrildigi tarafa duser. Hiz sozkonusu ise, yani park halinde, yada cok dusuk hizda degiseniz motor sizin onunuzde, siz onun arkasinda bir miktar suruklenir ve durursunuz. Bu tur dusmelerde yapilmamasi gereken sey suruklenme bitmeden ayaga kalkmaya calismaktir. Kendinizi olabildiginizce sakin ve relaks bir sekilde asfalta teslim edip bir an once durmaniz icin dua edin, ve bezden yapilmis bir bebek kadar esnek olmaya bakin. Ayaga kalkmaya calisirsaniz derhal yuvarlanmaya baslarsiniz ve diz, dirsek, kalca vb. bolgeleriniz fena halde yaralanabilir, eldiven-cizme vb. Koruyuculariniz uzerinizden firlayabilir, sonuc iyice tatsizlasabilir. Affolmayan hata, yukarda bahsettigim, motoru "asirarak devirmek" (highsiding); gidonun uzerinden asarak motorun onune-yanina dusmek ve motorun da sizin ustunuze dusmesi, yada yerde siz onde motor arkada suruklenir vaziyette kalmanizdir. Bu tarz dusme genellikle cok serttir ve surucunun yere vurma aninda bilincini kaybetmesi son derece olasidir.

    Kaza cogunlukla agir yaralanmalara, sakatliklara, hatta olumlere yolacmakta. Hele ciddi yuksek hizlarda motor once surucusunu ustunden firlatir ve kendisi de havada bir takla atip dogru surucunun ustune duser. Feci degilmi?

    O halde nedir bu "asirma dususu", ne yapmak lazim basimiza gelmesin diye, yada basimiza gelirse ne yapmaliyiz diye biraz daha yakindan bakalim. Bu olayin asagida gorecegimiz birkac sebebi var ama hepsinin ortak yani araka tekerlege asiri fren basinci uygulamak ve onu kitlemektir.

    [ Iki on bilgi eklemeliyim, ilki "kamber aCisi"; Biliyorsunuz yollar enine bir kesit alindiginda dumduz olamaz. Yoksa yagmurda uzeri cok su tutar. Bu yuzden yolun ortasi yuksek yanlari alcaktir, yagmur suyu yanlarda toplanir, drene edilir. Iste yolun ortasi ile yanlari arasindaki egim bu "kamber acisi" yada kisaca "kamber" ile (kambur da diyebilirsiniz?) belirlenir. Digeri de "dever" dir. Bu da araclar merkezkac kuvveti ile yoldan firlamasin diye virajlarda, virajin icine dogru yolun bir aci yapmasidir. Oval yaris pistlerinde bunu iyice gorebilirsiniz.arabalar duz yolda giderken viraja geldiklerinde, viraj yonune dogru yol "yatar". Buna "dever" denilir. ]

    Bir virajda, yuksek deverli bir virajda, yada asiri kamber acisi olan bir yolda (bu virajin icinde de olabilir), yada dengesiz yuklu bir motorda, on frende bir miktar sIkilmis dahi olsa, arka fren kitlendiginde motorun arka kisminin artik duz bir cizgi halinde gidis yonunu takip etmesi imkansiz hale gelir. a) Viraj disina dogru, b) dever asagi dogru, c) kamber asagi yonunde, d) dengesiz agirligin fazla oldugu yonde arka taraf kaymaya baslar. Ve ayni zamanda da devrilmeye. Neden? Cunku donme olayi bittigi icin araka taraftaki jiroskop etki ortadan kalkmis, motoru ayakta tutan guc yokolmustur. Unutmayin, motorun arka kismi motorun kendisidir. "Neredeyse" siz de dahil olmak uzere butun mekanizma ve iskelet arka tekerlegin jiroskopik etkisi ile ayakta duruyor. Tekerlek kaymaya baslayince surtunmeyi kaybeder (ayaginiz altinda muz kabugu olunca nasil -zip- diye kayiyor) ve arka tekerlek motordan daha hizli gitmeye baslar. Surucu bir iki saniye kesirinde arka tekerlegi yaninda gormeye baslayacaktir !! Bu hic iyi bir haber degildir.!

    Bu esnada eger surucu, biraz tecrubeli ve relaks tutusunu bozmamissa on tekerlek hala gidis yonundedir, ve bu sayede motor hala dengede ve yana devrilmeye (lowsiding) hazirdir.

    DIKKAT !
    Eger bu durumda motor yavas yavas kontolu size birakmaya baslar ve arka tekerlek eski yerine gelmeye baslarsa (dusuk ihtimal) bu iyi bir gelismedir, ne yapiyorsaniz onu degistirmeyin. -sakIn arka freni birakmayin-

    DIKKAT DIKKAT !
    Arka tekerlek iyice yaniniza geldi ve on tekerlek saga yada sola artik daha fazla donemeyecek kadar SONA DAYANDI ISE ARTIK KURTULUS YOKTUR. -sakIn arka
    freni birakmayin-
    Hemen motoru birakin dussun, yana devrilsin (lowside - lowsiding yapsin) kendinizi sakince yere birakin. Motor yere iyice yatana-dusene kadar-son ana kadar arka freni birakmamaya calisin. Gerisi Allah kerim.!

    DIKKAT DIKKAT DIKKAT DIKKAT !!!!!
    Yapilacak en buyuk hata -bu olayi farkettiginiz andan itibaren- arka freni birakmak, arka tekerlegin donmesine izin vermektir. Bunu sakin yapmayin! Tekerlek o anda cekis kazanir ve ayni cifte atan bir at gibi motorun kicini ziplatir, gidonun uzerinden ucarsiniz ve motor yanlamasina taklalar atarak pesinizden gelir. Yere dustugunuzde suruklenme sansiniz zayiftir. Enerjinizin buyuk bolumunu asfalta, tabiri caizse cakilarak, kaybeder ve yavaslarsiniz. Eger on fren de bir miktar (miktari onemli degil) SIKILI ise onu da birakmayin. Cunku on freni biraktiginizda arka tekerlege yuk intikal eder ve arka tekerlek cekis kazanarak donmeye baslar. Ayni efekt tekrarlanir ve yine sizi ustunden firlatir.

    Nefes alin..:)

    TEKRARLIYORUM, arka tekerlek bloke oldu ve kaymaya basdi, motorun kici disa savrulmaya basladi ise, savrulma yonunde tutun gidonu. Faydasi olmuyorsa, birakin motor dussun. Kendinizi sirtustu sakince yere birakin, en guvenli - yada en az hasar gorme ihtimaliniz olan sey budur. Sakin frenleri birakmayin, ozellikle arka frendeki basinci kesinlikle dusurmeyin.son ana kadar.

    Peki bu usttten asirma namerdinden kurtulmanin, bu probleme hic bulasmamanin bir yolu yokmudur.? Var. Birincisi, daima ve daima virajlarda kontra teknigini uygulayin. Diger tekniklerde on tekerlek ve arka tekerlek yonleri farkli surtunmelere yol acar ve arka tekerlek onden daha fazla "kayar", bloke olmaya daha yatkindir.

    Ikincisi, hizinizi viraja girmeden ONCE ayarlayin ve virajlarda fren yapmamak konusunda ustalasmaya bakin. Virajda daha once anlattigim gibi yavas yavas, gittikce artan tempoda, kaybolan hizi telafi edecek kadar gaz verilir.ama fren yapilmaz.arka frene hic dokunulmaz.

    Gordugunuz kadar gidin. En guvenli yol onunuzde gordugunuz yoldur. Motorunuzu dengeli yukleyin, lastik havalarini kontrol altinda tutun, fren pabuclariniz ayarli, bakimli ve yeni olsun. Kampana frenler disk frenlerden daha kolay bloke olur. On kere daha dikkatli olun bu tur motorlarda. Virajda fren yapmak gerekiyorsa once motoru "duzeltin", sonra duz bir hat ustunde fren yapin. Yoldaki-virajdaki bir cisim yada cukur vb. den kurtulmak icin "kivirmaca" (swerving) teknigi ani-sert frenden daha guvenlidir.

    Motoru en kisa surede durduran sey her iki frenin azami gucle ayni anda kullanilmasidir. On frene tam guc vermeyi, ve guvenmeyi ogrenin. Fren aninda motorun %75 agirligi on tekerlege biner. Onu durduramazsaniz, motoru durduramazsiniz. Motor kazalarinin cogu surucunun on frene yeterli basinc uygulamaktan cekinmesi sonucu ortaya cikar, unutmayin.

    Imkaniniz varsa ABS sistemli, hatta kombine fren sistemli bir motosiklet alin. Bu sistemler on tekerlege gerekli basinci uygular ve tekerleklerin bloke olmasina izin vermez. Ornegin BMW RT serisi motorlarda her iki fren pedali (el yada ayak) birbirine baglidir ve optimium fren basinc oranlarini on ve arkaya ayni anda uygular. Herhangi bir motoru BMW RT gibi frenlemek calisma ile pekala mumkundur, ille gidip onu almaniz gerekmez.

    Calismalarinizda basarilar diliyorum.iste sonunda motosiklet macerasinin en korkunc yuzunu de anlatmayi basardim. Anlatamadigim, eksik, ustu kapali gibi birseyler goruyorsaniz lutfen sorun, eklemek istediginiz seyler icin de cekinmeyin.
    Kalin saglicakla.

    Alıntı : D.D

    Not: Ayrıca buradaki videoda bu konuyu gosteriyor.
     
  2. Goktug Uguz

    Goktug Uguz Site Müdavimi

    Kayıt:
    26 Mart 2009
    Mesajlar:
    1.564
    Beğeniler:
    747
    Şehir:
    İstanbul - Bahçeşehir
    Motosiklet:
    BMW
    İnsanların okumaktan hoşlanmadığı bir konu ama İKARUS için de bir Panzehirdir.
     
  3. o.somuncu

    o.somuncu Organizatör

    Kayıt:
    6 Ağustos 2008
    Mesajlar:
    1.258
    Beğeniler:
    846
    Şehir:
    Dikili - İZMİR
    Motosiklet:
    Yamaha
    Paylaşım için teşekkürler Göktuğ,yalnız verdiğiniz video düşme konusunu değil aşırı sürat konusunu ele almış!..:)
    Ayrıca alıntıdaki D.D yi de merak ettim..
     
  4. Şenol SEL

    Şenol SEL Site Müdavimi

    Kayıt:
    27 Şubat 2009
    Mesajlar:
    9.448
    Beğeniler:
    9.012
    Şehir:
    Altıntaş Mudanya - Bursa
    Motosiklet:
    Yamaha
    Donald Duck Reşat ARBAŞ ağabeyimizin nickidir.
     
    Goktug Uguz ve o.somuncu bunu beğendi.
  5. Hakki Orun

    Hakki Orun Site Bağımlısı

    Kayıt:
    25 Ağustos 2009
    Mesajlar:
    148
    Beğeniler:
    257
    Şehir:
    Almaty KZ - Istanbul TR - Mobil Alabama USA
    Motosiklet:
    BMW
    Benim anlamadigim birsey var bu Highsiding anlatiminda.

    Arka tekerdeki jiroskopik etki kayboldugunda, o teker artik yanina gelmeye calismaz. O zaman da kayma bitmistir, Kayma bittiyse de fren bloke degildir. Ozellikle arka fren kullanimindan dolayi Highsiding degil ama lowsiding olabilir. Virajda arka fren kullanmanin tarifi, Uzman TV de sayin Rahmi Barutcu hocam tarafindan gerektigi sekilde anlatilmistir. Rahminin dediklerinden biraz dah afazla basar kitlerseniz bu sefer arka teker donus istikametinin disina dogru kayar (Tecrube ile sabit) ve bunu kontrol altinda tutamiyorsaniz eger olacak olan lowsidingdir. Kontrollu donuslerde hep arka fren kullanilir ve hatta kontrollu kaymalarla (crossda oldugu gibi) motorunuzla bir virajda yan yan bile gidebilirsiniz.

    Highsiding ise arka tekerin om tekerden daha hizli donmeye calistigi durumlarda saga sola savrulmasi ile ve devaminda yere tekrar tutunmasi nedeniyle olabilir. Viraj cikisinda verilebilecek asiri gaz (bkz: Rossinin dustugu yaris), highsiding yapar. Aqua planninge girerseniz, ki bu yagmurlu havalarda, lastiginizde asiri su birikmesi, yani su tahliye kanallarinin suratinizden dolayi lastik uzerindeki suyu atamamsi nedeniyle olur ki o durumda da arka teker saga sola savrulurken, bir an gelir ki yere tutunur ve siz o anda ters manevra yapiyorsunuzdur, durumun onune gecmek icin ama kayma bittigi icin lastik tutundugu icin, o tepkiden dolayi ucar gidersiniz motorun uzerinden.

    Yanlsi anlasilmasin lutfen, Resat ile biz 4.5 sene Libyada birlikte calistik ve benim arkadasimdir. Amacim onun yazdigini tenkid etmek degil ama yanlis bir anlatim varsa onu duzeltmektir.

    RT motora gelince, Fuardan yeni aldigim 2010 model RT nin frenleri sadece kombine frendir. Dual kombine degildir. Kombine frende on fren kullanildiginda arka fren de belli oranda devreye girerken, arka fren kullanildiginda sadece arka fren tutmaya baslar on fren devreye girmez otomatik olarak. Bunun sebebi de, virajlarda arka frenin kullanilmasi esnasinda, on frenin surucunun kontrolu disinda devreye girerek motoru diklestirmemesi icindir.
    Ben eger bir viraja hizli girdim ise ki cok nadirdir, o zaman arka freni kullanirdim. Ama simdilerde artik, egitim sonrasi, onu da kullanmaz olduk.

    Yine RT motorda, ASC yani arkanin kaymasini onleyici kesici sistem vardir. Motoru yeni aldigim gun, ve ilk kullandigim 4 gun icersinde 5.000 Km yol yaptim ve tamami firtina ve yagmurlu havada idi. Uc kere parlak asfalt yamasindan gecerken aquaplanninge girdim ve bunlarin ikisinde Highsiding oluyordu. Allahtan bu ASC sistemi, motora verdigim gazi ABS nin fren yapmasi gibi, kayma durana kadar kesip, kayma durunca tekrar vererek, tekrar kayma baslayinca tekrar keserek beni bu durumdan kurtardi. Bu arada gidon da tankslapping yapmaya basliyor ama onu onleyebilirsunuz. Yani saga sola donmeye calisiyor. benim yaptigim onu duz tutmak oldu. Hicbir yone kontra filan da vermeden, sadece duz tutmaya calistim. Ve boylece kurtardim. Frenlere ise hic dokunmadim. Bazen motorunuzu istedigi seyi yapmaya birakmak daha iyi tepkiler veriyor. Onun yapmak istedigi, kendi yolunu bulmaktir. O nedenle serbest birakirsaniz tepkileri azalacaktir. Ben de oyle yaptim. Eger yolda su birikecek kadar yagmur varsa, 100 Km nin uzerindeki her surat sizi Aquaplanninge goturur.
    Lutfen arka fren kullanimi icin Rahmi hocanin anlattigi videoyu izeleyiniz.
     
  6. bülent tenikeci

    bülent tenikeci Kıdemli Üye

    Kayıt:
    9 Ocak 2010
    Mesajlar:
    242
    Beğeniler:
    243
    Şehir:
    kastamonu
    Motosiklet:
    Yamaha
    teşekkürler, çok güzel bir paylaşım olmuş.bu tür hayati bilgiler biz motosiklet müdavimlerinin oldukça faydasına olan bilgilerdir.örneğin ben ön fren konusunda mütereddit davranıyordum bu anlamda benim için bu yazı faydalı oldu.
     
  7. Şenol SEL

    Şenol SEL Site Müdavimi

    Kayıt:
    27 Şubat 2009
    Mesajlar:
    9.448
    Beğeniler:
    9.012
    Şehir:
    Altıntaş Mudanya - Bursa
    Motosiklet:
    Yamaha
    Hocam bence frenleme konusunu okuyarak değil de deneyerek eğitmen önünde uygulamalı öğrenin ve yapın derim.Yıllık izninizden bir iki gün ayırabilirseniz sizin için çok daha faideli olur.
     
  8. bülent tenikeci

    bülent tenikeci Kıdemli Üye

    Kayıt:
    9 Ocak 2010
    Mesajlar:
    242
    Beğeniler:
    243
    Şehir:
    kastamonu
    Motosiklet:
    Yamaha
    Şenol bey inanın çok isterim ama burada o tür imkanlar maalesef yok.ama ilk fırsatta mesela İstanbul' a gittiğimde 1-2 gün dediğiniz gibi ders almak ve bu işi bilinçli olarak en mükemmel şekilde sürdürmek isterim.şimdilik deneyerek ve forumdan okuyarak idare ediyorum ve inanın çok istifade ediyorum.bırakın dersi kursu burada-Taşköprü ilçesinde- full koruma gezen belkide tek sürücü benim ve inanın o kadar motorsiklet sürücüsünden basit bir kask takan bile yok denecek kadar az.her fırsatta meselenin ciddiyetinden bahsediyorum arkadaşlara ve ekipmanlarım dolayısıyla ısralı bakışlara hedef oluyorum ama biraz konuşunca hepsi bana hak veriyor.meseleye kendi jargonumdan bakacak olursam Allah bizlere tişört-pantolonla motora binip asfaltta zımparalanmamak için gerekli akıl ve cüzi iradeyi tayin etmiştir ve aksi durumlarda kabahat kaderin değil bireyin kendisindedir. neyseki bu gibi siteler var da bu açığı bir nebze kapatıyor. hepinize selamlar, saygılar.
     
  9. Gulsen.Kilic

    Gulsen.Kilic Yeni Üye

    Kayıt:
    20 Ekim 2009
    Mesajlar:
    16
    Beğeniler:
    8
    Şehir:
    İstanbul
    Motosiklet:
    Henüz Yok
    motor almadan önce iyisiyle kötüsüyle her şeyi öğrenmeye çalışıyorum.Merak ettiğim konulardan biride buydu.
    Küçükken maç izlerken babama "bu kadar düşüyorlar da nasıl bir şey olmuyor bunlara" demişdim.ben düştüğümde illaki bir yerlerim kanardı. Babam "Düşmeninde bir adabı var." gibi bir şey demişti. Motor aklıma girdiğinden beri aklıma takılan şeylerden biri motordan düşmenin adabı nasıl acabaydı.:)
    Ön bilgi için çok güzel oldu. Pekiştirmesini İnşallah birkaç ay sonra Rahmi hocadan olacağını umuyorum:)
     
  10. Erol

    Erol Admin Yetkili Kişi

    Kayıt:
    9 Ekim 2007
    Mesajlar:
    5.997
    Beğeniler:
    3.113
    Şehir:
    İstanbul-Çamlıca
    Motosiklet:
    BMW
    Senin baban çok bilmiş zaten :D:D:D Bügün alıcam onu artçı olarak dünyanın kaç bucak olduğunu görecek :D:D:D

    Bu arada yarın akşam geliyormusun iftar yemeğine.
     
  11. Gulsen.Kilic

    Gulsen.Kilic Yeni Üye

    Kayıt:
    20 Ekim 2009
    Mesajlar:
    16
    Beğeniler:
    8
    Şehir:
    İstanbul
    Motosiklet:
    Henüz Yok
    Geliyorum Erol abi yemeğe.Görüşürüz yarın akşam Beni alsana sen artçı olarak.Şöyle bir fenerbahçe turu yapsak:) Ben motora biraz daha heveslensem:)