Virajda fren

Konu, 'Motosiklet Şürüş Eğitimi ve Dersleri' kısmında Şenol SEL tarafından paylaşıldı.

  1. Şenol SEL

    Şenol SEL Site Müdavimi

    Kayıt:
    27 Şubat 2009
    Mesajlar:
    9.448
    Beğeniler:
    9.012
    Şehir:
    Altıntaş Mudanya - Bursa
    Motosiklet:
    Yamaha
    Öncelikle lütfen pistlerde uygulanan teknikleri kendinize örnek almayın...

    Konuyu örneklendirelim:

    Örnek-1 : Diyelim ki sağ viraja girdiniz ve süratiniz fazla geldiğinden motor sol şeride doğru açılmaya başladı ve siz çizginizi kaybettiniz.

    Eğer ön freni kullanırsanız motor hemen dikleşmeye başlayacak ve sizi daha da yolun soluna atacaktır. (Bunu son derece güvenli hissettiğiniz bir virajda deneyeblirsiniz)

    Bu durumda iki seçeneğiniz var: ya motoru daha da yatırıp çizginize döneceksiniz ya da arka frene hafifce basarak, gazı da sabit tutarak çizginize döneceksiniz. Arka frenle motoru çigiye sokmak tecrübe, eğitim ve beceri ister. Bunlara sahip değilseniz lütfen denemeyin.

    Virajdaki genel prensip son derec basit: Yavaş gir hızlı çık.

    Örnek 2: Viraja girdiniz ve şeridinizde durmanızı gerektiren bir engel var. Bu durumda iş biraz daha zor. Çünkü yatık vaziyettesiniz. Öncelikle durmak için ön frene ihtiyacınız olduğunu unutmayın. Ön frenin tam kapasite uygulanması için de motorun mutlaka dik konumda olması gerekir. bu durumda engeli görür görmez ön frene gittikçe artan bir baskı uygulamanız gerekir. İlk başta yapacağınız hafif baskı, hem motorun süratini düşürür, hem ağırlığı ön tekere aktarır hem de otomatikman motoru dik hale getirmeye başlar. Freni dört parmakla sıkmak da gazı sonuna kapatmanın garantisidir. Bir taşla üç kuş vurursunuz yani
    Sonrasında da yani motor dik durma geldikten sonra da, (bildiğinizi varsaydığım) frenleme tekniklerini kullanarak, sonuna kadar asılıp motoru durdurmaya çalışırsınız.

    Son derece zor ama kesinlikle bilmemiz gereken teknikler bunlar. Ne zaman neyle karşılaşacağımız bilmediğimiz için soğukkanlı bir şekilde bu teknikleri uygulamamız gerekiyor. Bunun da yolu antrenman yapmaktan geçiyor. "Öğrenmek için motora binmek" hepimizin yapması gereken şey.

    "Ben yapıyorum gayet güzel oluyor" mantığıyla hareket etmek çok doğru değil. Önerilecek hareketlerin bir sistem tarafından onaylanmış olması gerekir. Burada yüzlerce insan yazılanları okuyor ve birşeyler öğrenmeye çalışıyor. Gerçi öğrenmenin yeri burası değil, eğitim arenaları. Ama yine de dikkatli olmakta yarar var.

    Viaja çok hızlı girdiğinizi düşünüyorsunuz. Ve motoru da limitlerde yatırdınız!!! Öyle olduğunu varsayıyoruz Yatık durmdayken asla ön frene dokunmayın. Gazı sabit tutarak arka frene yavaşça basın. Ve vücudunuzu da virajın içine doğru iyice kaydırın. bu sırada "bakışınız" mutlaka ama mutlaka gitmek istediğiniz noktada olsun.

    Gazı sabit tutun, çünkü gazı aniden keserseniz arka terkerin kaymasına sebep olursunuz. Virajdaki düşmelerin en büyük sebeplerinden birir budur.

    Vücudunuzu kaydırın, çünkü ağırlığınızı virajın içine kaydırmanız, motorun daha az yatmaya ihiyaç duymasını sağlayacaktır.

    Ama ilk önce düşünülmesi gereken şey: Motoru daha çok yatırarak çizgiye dönmek olmalıdır. Çünkü genelde ( ) sürücüler, olduğundan daha çok yattıklarını düşünnürler. Aşağıdaki resimde olduğu gibi. Bunu yapmanın yolu da "bakış"dan geçiyor.
    "Nereye bakarsanız, oraya gidersiniz" Bunu asla unutmayın. Virajın çıkışına, gitmek istediğiniz yöne doğru bakmanız, inanılmaz yarar sağlar.

    Sürücünün beyni "çok yattın, aman düşersin" uyarısını sürekli gönderir. Bunu engellemek için, yatış anında vücut ve motor yatmalı ama kafa yere paralel konumunu sürdürmeli. Gerdan kırmak gibi bir hareket yani.

    Bu yazdıklarımın İleri Sürüş Teknikleri olduğunu belirtmek isterim. Yeterince tecrübeye ve eğitime sahip değilseniz, trafiğe kapalı alanlarda yeterli denemeleri yapmadan asla uygulamaya çalışmayın...

    Burada "virajda durmak"tan behsetmiyoruz.


    Virajda Fren:

    Öncelikle şunu bilelim; Virajda fren YAPILMAZ! Bu bir hatadır..

    NORMAL ŞARTLARDA; Eğer pozisyonunuz doğru, süratiniz doğru, bakışınız doğru, öngörünüz doğru ise, viraja girmeden evvel doğru hazırlığı çoktan yapmış ve doğru tekniği uyguluyorsanız, kesinlikle viraj içinde fren yapmanızı gerektirecek bir duruma düşmezsiniz zaten...

    Ama gerekirse, ani GEREKLİ DURUMLARDA (Keskin, kapalı bir viraja girdiniz (motor yatık konumda) ve aniden önünüze birşey çıktı..);

    (ÖN BİLGİ: Tam frenleme, herzaman motor dik konumdayken yapılır)

    A-Durmanız gerekiyorsa;

    1-Debriyajı çek: (Bütün yapılacak işlemler boyunca debriyaj çekik olacak..Sebebi; motor kompresörünün yol açacağı -engine pull- etkisini yok etmek. Bu motorun tüm satabilitesini bozar.)

    2-Ön frene DOKUNMAYA başla: (Motorun göstereceği tepki otomatikman dikleşme/doğrulma konumuna geçmesidir..Aynı zamanda dokunmaya başladığınız andan itibaren, ÖN tekerdeki -(Biliyoruzki motoru Ön fren durdurur)-ÖN LASTİĞİN TUTUŞUNU arttıracak olan gerekli ağırlık transferinide yapmaya başlamış oldunuz-( her koşuldaki frenleme anında bu ağırlık transferini ön tekerin KİTLENMESİNİ/BLOKE OLMASINI önlemek adına zaten yapmamız gerektiğini biliyoruz)-

    3-Motor dikleştikce/doğruldukça Ön frene verdiğin basıncı arttır ve dik konuma geldiğini hissettiğin anda Ön frene sonuna kadar asıl..Dur..Motoru hemen güvenli (yolun sağında) bir yere çek.

    Debriyaj çekik ve Ön frene dokunmaya başladığınız andan itibaren hem motorun dikleşmesini, hem de bu esnada Ön tekere ağırlık transfer aktarımı işini aynı anda yapmış oluyorsunuz..(Bir taşla iki kuş hesabı-zaman kazandınız.)

    (Herzaman kullandığınız gibi) duruncaya kadar BAKIŞINIZ hep ileride olacak, kesinlikle motorun önüne düşmeyecek..

    Anlattığım bu 3 madde (Debriyajı çek- Ön frene dokunmaya başla-Ön frene asıl), viraj içinde olabilecek maximum güvenli duruşu sağlar..Tekrar vurgulamakta fayda var; Bütün bu aşamalarda debriyaj çekik olacak ve arka frenle hiç uğraşmıyacaksınız. Bütün konsantrasyonunuz, sadece Ön fren kullanımı ve bakışınızda (ileri bakış) olacak. Bu teknik, viraj içinde en kısa sürede güvenli durmanız içindir.

    B-Amacınız durmak değil, viraj içinde önünüze çıkan şeyden KAÇMAK ise;

    1- Debriyajı çek (Bütün aşamalarda debriyaj çekik olacak)

    2- Ön frene dokunmaya başla: Hem yavaşlıyacak hemde otomatikman motor dikleşecek/doğrulacak..

    3- Dik konuma geldiğinde freni bırak (Debriyaj hala çekili) ve önündeki engelin ötesindeki kaçış alanına (engelin ilerisindeki duruma göre uygun olan sağ veya sol alan) bakışını kitle..

    4- Engelin sağına veya soluna (uygun alana) swerving/kıvırtmaca yap..(Sert ve sıralı bir şekilde - gideceğin yöne göre - Sağ-Sol veya Sol-Sağ Kontra ver..) (Debriyaj hala çekili)

    5- Pozisyona göre tam frenlemeyle dur..veya yoluna devam et..veya tekrar virajın konumuna göre motoru kontrayla tekrar yatırıp virajı bitir..(Belli hallerde, kaçış noktanıza ve virajın konumuna göre, swervingin 2. kontrası bu tekrar yatıp virajı bitirme için zaten yeterlidir.. ) (Tam durma haricindeki devam hellerinde, debriyajı bırak gaz ver..)

    Burada da, BAKIŞINIZ her zaman olduğu gibi, kesinlikle motorun önüne düşmemelidir..Yavaşlamak için Arka fren kullanımı kesinlikle yoktur..Sadece gene Ön Fren kullanılmalıdır.. Durma anına kadar veya durmadan devam kararına kadar DEBRİYAJ hep ÇEKİK olmalıdır...

    Her iki A ve B tekniklerinin anlatımları biraz karışık olsada, pratik uygulamaları alışınca son derece kolaydır.. Sadece çalışmak ve pratik yapmak gerekmektedir...

    Bu arada; Viraj içinde aniden çıkan bir engel karşısında, yavaşlayıp SWERVING yapma veya Tam DURUŞ kararını vermek de bir o kadar önemlidir aslında.. Benim kendi tercihim genel olarak SÜRATİM aşırılarda değilse DURMAK hatta Gerekirse yavaşlayabildiğim kadar yavaşlayıp o engele ÇARPMAK dır. Çalışırken kendimi motive ettiğim budur..Ama bu benim tercihim..Ben o tür posizyonlarda (SÜRATİM AŞIRI değilse) swerving yapmaya kalkmanın hafif çarpmakdan çok daha tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini düşünüyorum..Eğer duramayacak ve güvenli bir şekilde yavaşlayamayacak bir konumla karşı karşıya kalırsam, işte o zaman bir şans ve kurtuluş yaratma adına swervingi tercih ederim diye düşünüyor ve kendimi o şekilde koşullandırıyorum hep... Ama dediğim gibi bu benim tercihim.

    Madem virajda fren kullanımından bahsediyoruz ARKA Fren kullanımından da bahsedeyim;

    Arka fren ile ilgili olarak ÖNCELİKLE; Viraj içinde Arka Fren kullanımı İleri Seviye Tekniktir..Yeterli tecrübede değilseniz KESİNLİKLE kullanmayınız.. Yanlış kullanımı en tehlikeli (ölümcül) düşme şekli olan high-siding düşüşüne neden olur.. Ama belli bir seviyeye geldikten sonra (motorunuza son derece hakim bir konuma geldiyseniz) çok düşük süratlerde çok hafif dokunuşlar ile tepkisini görmenizi ve anlamanızı tavsiye ederim..ki gerekli anlarda hayatınızı kurtarsın..

    Niçin kullanılır?: Viraja girdiniz..Viraj düşündüğünüzden ve gördüğünüzden çok daha sert çıktı.. veya süratinizi doğru ayarlıyamadınız ve viraja olması gerekenden (sizin alabileceğiniz) çok daha süratli girmiş bulundunuz.. Bu konumda doğal olarak viraj içindeyken şeridinizde kalamaz ve karşı şeride doğru ister istemez açılırsınız..İşte bu noktada doğru teknik ve doğru Arka Fren kullanımı ile, yatık haldeyken, motoru hiç doğrultmadan, şeridinizde kalabilir, motorunuzu virajın daha içine kapatabilirsiniz..

    Nasıl kullanılır?:

    -Gene ÖNCELİKLE; Arka Frene Kesinlikle HAFİF ve HASSAS dokunacaksınız. Sert basma kesinlikle yok..Unutmayın motor yatık konumda zaten..

    Gazı hiç KAPATMIYORSUNUZ..Debriyaja, Ön Frene vs.. hiç dokunmuyorsunuz... Gaz eliniz sabitken bir yandan hafifçe arka frene dokunmaya başlıyorsunuz..Motorun tepkisi virajın içine doğru kendisini kapaması/çekmesidir..Sizi şeridinizde tutar..Normal,tehlikesiz (dışa açılmayan) bir pozisyona gelince arka freni bırakıp virajı almaya (gerekirse gazı az daha açarak) devam ediyorsunuz..Bütün olay bu. İşin püf noktası Arka frene dokunmaya başladığınızda gazı kapatmamanız.. Yani hem gaz açık olacak hemde frene dokunuyor olacaksınız..Bunun sebebi motorun stabilitesini / şasesinin konumunu bozmamak, gazı kapattığınız andaki tepki olan ön amörtisörün çökmesini/kapanmasını engellemektir. O yüzden hem gaz açık,hem de fren dokunuşu aynı anda olmalıdır..Bakışı zaten söylememe gerek yok..BAKIŞINIZ ileri, viraj çıkışına doğru olmalıdır.

    Tekrar belirtiyorum: Viraj içinde ARKA FREN kullanımı son derece hassas dokunuş gerektirir..İleri Seviye Sürüş tekniğidir..Yeterli Tecrübeniz yok ise DENEMEYİNİZ.

    Hatırlıyalım..Frenlemede ALTIN Kural; Motoru ÖN FREN durdurur..Arka fren YARDIMCIDIR..Çünkü;Seyir halindeyken motorun ön ve arka tekerleğinde bir ağırlık dağılımı vardır..Gazı açtıkça bu ağırlığın çoğu arka tekerleğe gider..Frenleme anında ise bu ağırlığın çoğu Ön tekerleğe gider..Bu ağırlık dağılımı aslında lastiğin yolu TUTUŞUDUR..Yani frenleme anında asıl yol tutuşu ÖN LASTİKdedir, dolayısıyla duruş anında yolu tutarak sizi durduracak olan Ön lastiğiniz (Ön fren)dir..FRenleme anında ağırlık/tutuş öne gittiğinden dolayı arka hafiftir..bu yüzden arka fren, bastığınızda çok çabuk kitlenir ve kayar..Ön fren ise doğru kullanıldığında (progresif- aniden asılmadan-) lastik bloke olmadan motoru durdurur.. Burada Ön freni progresif kullanmanın amacı, O öne gelen ağırlığın transferini tam olarak yapmaktır(tamamlamaktır)..ki lastik bloke olmadan/kilitlenmeden motoru durdurabilsin..

    Bu sebepten ötürü normal şartlarda fren kullanımımız, yaklaşık %80 Ön-%20 arka olmalıdır..(Sadece Cruiser tarzı motorlarda,yapısı yüzünden, bu oran %50-%50 veya %60-%40 dır.) Dikkat!! Düz gidiş anındaki, zamanınızın olduğu duruşlardan bahsediyorum..

    Normal şartlarda her iki frenin aynı anda kullanımı en kısa duruşu sağlar..Sadece Ön 2. en kısa duruşu sağlar..Sadece arka ise en uzun duruşu sağlar..( Ben Panik Fren kullanımında sadece Ön FReni tercih ediyorum..O başka bir konu..)

    Seyir halindeyim..ilerliyorum..İleride baktım trafik lambası kırmızıya döndü..Yavaşlamak için önümde rahat bir mesafe var..hem fren kullanırım hemde debriyajı çekmeden motor kompresöründen faydalanırım(vites küçülterek).. Bu normal şartlarda yavaşlama yapmak, durmaktır..Yani eğer zamanınızın olduğu (yeterince mesafeniz var, durmayı düşünmek için plan yapmaya zamanınız var) durum söz konusu ise tabiki motor frenini de kullanırsınız (debriyajı çekmeden). Çünkü herşeyi dengeleyecek zamanınız ve düşünme payınız vardır zaten...

    Panik Fren de ise (viraj içindeki frenlemeniz de bir Panik Frendir), DEBRİYAJ mutlaka çekili OLMALIDIR..Swerving yaparken DEBRİYAJ mutlaka çekili OLMALIDIR..Çünkü (bir önceki yazımda belirtmiştim Prometheus, ama sanırım gözünden kaçmış), debriyajı çekmek, ÖN lastikdeki TUTUŞU çoğaltmak için motor çekişinin (engine pull) serbest bırakılmasını sağlar..Aynı zamanda gazdaki ani oynama riskinide önlemiş olur..Gene aynı zamanda (özellikle yatık konumla ilgili olarak-viraj içinde fren-) motorun satabilitesi ve dengesini korumak açısından büyük fayda sağlar..(Zaten motor yatık..Ön frene dokunmaya başladınız, doğrulmaya başlamayla beraber bir yandan frenleme etkisiyle ön amartisör de kapanmaya başladı..Birde debriyajı çekmezseniz arkadaki engine pull etkisi arkayıda kaydırmaya başlarsa???Hani kesinlikle Arka frene dokunmayın dedik ya..Eee aynı etki??? Ben kusura bakmayın debriyajı çekerim..''O'' anlarda birde motorun arkasıyla uğraşacak ne zamanım nede konsantrasyonum kalmaz benim..)
     
  2. Şenol SEL

    Şenol SEL Site Müdavimi

    Kayıt:
    27 Şubat 2009
    Mesajlar:
    9.448
    Beğeniler:
    9.012
    Şehir:
    Altıntaş Mudanya - Bursa
    Motosiklet:
    Yamaha
    Motor kompresöründe, yavaşlatmanın yanında, bir çekiş de var..Bu çekiş, aynı zamanda, bizim farkedemediğimiz bir şekilde motoru ileri de itmektedir.. ''Testlerde, 100km/h süratde, debriyajı çekmeden yapılan frenlemelerde, durma mesafesi yaklaşık 4 metre artmıştır-ADAC''

    Arkadaşlar aslında bunları yazarak anlatmak ve sindirtmek gerçekten çok zor..Aslında pratik uygulamalarıyla beraber, güvenli bir alanda, deneyerek, deneterek göstermek lazım..Sadece okuduğunuzla sistemi, tekniği kavrayabilmek, uygulayabilmek zordur...Zaman ayırın ve eğitim alın lütfen..Hepimiz motor KULLANIYORUZ...Ama SÜRMEYE başlamanın ana kuralı onu her şart ve koşulda, zamanında ve doğru şekilde, DURDURABİLMEYİ bilmektir/ becerebilmektir..


    NORMAL ŞARTLARDA; Eğer pozisyonunuz doğru, süratiniz doğru, bakışınız doğru, öngörünüz doğru ise, viraja girmeden evvel doğru hazırlığı çoktan yapmış ve doğru tekniği uyguluyorsanız, kesinlikle viraj içinde fren yapmanızı gerektirecek bir duruma düşmezsiniz zaten...

    Ama gerekirse, ani GEREKLİ DURUMLARDA (Keskin, kapalı bir viraja girdiniz (motor yatık konumda) ve aniden önünüze birşey çıktı..);

    (ÖN BİLGİ: Tam frenleme, herzaman motor dik konumdayken yapılır)

    A-Durmanız gerekiyorsa;

    1-Debriyajı çek: (Bütün yapılacak işlemler boyunca debriyaj çekik olacak..Sebebi; motor kompresörünün yol açacağı -engine pull- etkisini yok etmek. Bu motorun tüm satabilitesini bozar.)

    2-Ön frene DOKUNMAYA başla: (Motorun göstereceği tepki otomatikman dikleşme/doğrulma konumuna geçmesidir..Aynı zamanda dokunmaya başladığınız andan itibaren, ÖN tekerdeki -(Biliyoruzki motoru Ön fren durdurur)-ÖN LASTİĞİN TUTUŞUNU arttıracak olan gerekli ağırlık transferinide yapmaya başlamış oldunuz-( her koşuldaki frenleme anında bu ağırlık transferini ön tekerin KİTLENMESİNİ/BLOKE OLMASINI önlemek adına zaten yapmamız gerektiğini biliyoruz)-

    3-Motor dikleştikce/doğruldukça Ön frene verdiğin basıncı arttır ve dik konuma geldiğini hissettiğin anda Ön frene sonuna kadar asıl..Dur..Motoru hemen güvenli (yolun sağında) bir yere çek.

    Debriyaj çekik ve Ön frene dokunmaya başladığınız andan itibaren hem motorun dikleşmesini, hem de bu esnada Ön tekere ağırlık transfer aktarımı işini aynı anda yapmış oluyorsunuz..(Bir taşla iki kuş hesabı-zaman kazandınız.)

    (Herzaman kullandığınız gibi) duruncaya kadar BAKIŞINIZ hep ileride olacak, kesinlikle motorun önüne düşmeyecek..

    Anlattığım bu 3 madde (Debriyajı çek- Ön frene dokunmaya başla-Ön frene asıl), viraj içinde olabilecek maximum güvenli duruşu sağlar..Tekrar vurgulamakta fayda var; Bütün bu aşamalarda debriyaj çekik olacak ve arka frenle hiç uğraşmıyacaksınız. Bütün konsantrasyonunuz, sadece Ön fren kullanımı ve bakışınızda (ileri bakış) olacak. Bu teknik, viraj içinde en kısa sürede güvenli durmanız içindir.

    B-Amacınız durmak değil, viraj içinde önünüze çıkan şeyden KAÇMAK ise;

    1- Debriyajı çek (Bütün aşamalarda debriyaj çekik olacak)

    2- Ön frene dokunmaya başla: Hem yavaşlıyacak hemde otomatikman motor dikleşecek/doğrulacak..

    3- Dik konuma geldiğinde freni bırak (Debriyaj hala çekili) ve önündeki engelin ötesindeki kaçış alanına (engelin ilerisindeki duruma göre uygun olan sağ veya sol alan) bakışını kitle..

    4- Engelin sağına veya soluna (uygun alana) swerving/kıvırtmaca yap..(Sert ve sıralı bir şekilde - gideceğin yöne göre - Sağ-Sol veya Sol-Sağ Kontra ver..) (Debriyaj hala çekili)

    5- Pozisyona göre tam frenlemeyle dur..veya yoluna devam et..veya tekrar virajın konumuna göre motoru kontrayla tekrar yatırıp virajı bitir..(Belli hallerde, kaçış noktanıza ve virajın konumuna göre, swervingin 2. kontrası bu tekrar yatıp virajı bitirme için zaten yeterlidir.. ) (Tam durma haricindeki devam hellerinde, debriyajı bırak gaz ver..)

    Burada da, BAKIŞINIZ her zaman olduğu gibi, kesinlikle motorun önüne düşmemelidir..Yavaşlamak için Arka fren kullanımı kesinlikle yoktur..Sadece gene Ön Fren kullanılmalıdır.. Durma anına kadar veya durmadan devam kararına kadar DEBRİYAJ hep ÇEKİK olmalıdır...

    Her iki A ve B tekniklerinin anlatımları biraz karışık olsada, pratik uygulamaları alışınca son derece kolaydır.. Sadece çalışmak ve pratik yapmak gerekmektedir...

    Bu arada; Viraj içinde aniden çıkan bir engel karşısında, yavaşlayıp SWERVING yapma veya Tam DURUŞ kararını vermek de bir o kadar önemlidir aslında.. Benim kendi tercihim genel olarak SÜRATİM aşırılarda değilse DURMAK hatta Gerekirse yavaşlayabildiğim kadar yavaşlayıp o engele ÇARPMAK dır. Çalışırken kendimi motive ettiğim budur..Ama bu benim tercihim..Ben o tür posizyonlarda (SÜRATİM AŞIRI değilse) swerving yapmaya kalkmanın hafif çarpmakdan çok daha tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini düşünüyorum..Eğer duramayacak ve güvenli bir şekilde yavaşlayamayacak bir konumla karşı karşıya kalırsam, işte o zaman bir şans ve kurtuluş yaratma adına swervingi tercih ederim diye düşünüyor ve kendimi o şekilde koşullandırıyorum hep... Ama dediğim gibi bu benim tercihim.

    Madem virajda fren kullanımından bahsediyoruz ARKA Fren kullanımından da bahsedeyim;

    Arka fren ile ilgili olarak ÖNCELİKLE; Viraj içinde Arka Fren kullanımı İleri Seviye Tekniktir..Yeterli tecrübede değilseniz KESİNLİKLE kullanmayınız.. Yanlış kullanımı en tehlikeli (ölümcül) düşme şekli olan high-siding düşüşüne neden olur.. Ama belli bir seviyeye geldikten sonra (motorunuza son derece hakim bir konuma geldiyseniz) çok düşük süratlerde çok hafif dokunuşlar ile tepkisini görmenizi ve anlamanızı tavsiye ederim..ki gerekli anlarda hayatınızı kurtarsın..

    Niçin kullanılır?: Viraja girdiniz..Viraj düşündüğünüzden ve gördüğünüzden çok daha sert çıktı.. veya süratinizi doğru ayarlıyamadınız ve viraja olması gerekenden (sizin alabileceğiniz) çok daha süratli girmiş bulundunuz.. Bu konumda doğal olarak viraj içindeyken şeridinizde kalamaz ve karşı şeride doğru ister istemez açılırsınız..İşte bu noktada doğru teknik ve doğru Arka Fren kullanımı ile, yatık haldeyken, motoru hiç doğrultmadan, şeridinizde kalabilir, motorunuzu virajın daha içine kapatabilirsiniz..

    Nasıl kullanılır?:

    -Gene ÖNCELİKLE; Arka Frene Kesinlikle HAFİF ve HASSAS dokunacaksınız. Sert basma kesinlikle yok..Unutmayın motor yatık konumda zaten..

    Gazı hiç KAPATMIYORSUNUZ..Debriyaja, Ön Frene vs.. hiç dokunmuyorsunuz... Gaz eliniz sabitken bir yandan hafifçe arka frene dokunmaya başlıyorsunuz..Motorun tepkisi virajın içine doğru kendisini kapaması/çekmesidir..Sizi şeridinizde tutar..Normal,tehlikesiz (dışa açılmayan) bir pozisyona gelince arka freni bırakıp virajı almaya (gerekirse gazı az daha açarak) devam ediyorsunuz..Bütün olay bu. İşin püf noktası Arka frene dokunmaya başladığınızda gazı kapatmamanız.. Yani hem gaz açık olacak hemde frene dokunuyor olacaksınız..Bunun sebebi motorun stabilitesini / şasesinin konumunu bozmamak, gazı kapattığınız andaki tepki olan ön amörtisörün çökmesini/kapanmasını engellemektir. O yüzden hem gaz açık,hem de fren dokunuşu aynı anda olmalıdır..Bakışı zaten söylememe gerek yok..BAKIŞINIZ ileri, viraj çıkışına doğru olmalıdır.

    Tekrar belirtiyorum: Viraj içinde ARKA FREN kullanımı son derece hassas dokunuş gerektirir..İleri Seviye Sürüş tekniğidir..Yeterli Tecrübeniz yok ise DENEMEYİNİZ. Darmadağın olursunuz.


    SEDAT GÜVEN'den alıntıdır.
     
  3. Şenol SEL

    Şenol SEL Site Müdavimi

    Kayıt:
    27 Şubat 2009
    Mesajlar:
    9.448
    Beğeniler:
    9.012
    Şehir:
    Altıntaş Mudanya - Bursa
    Motosiklet:
    Yamaha
    Virajda Fren Kullanımı

    Bazı hayati teknik bilgileri tekrardan hatırlamakta fayda var. Virajda fren kullanımını hatırlayalım. Bir Numaralı Kural. Virajda fren YAPILMAZ! Bu bir hatadır!
    Öncelikle şunu bilelim. NORMAL ŞARTLARDA; Eğer,

    • pozisyonunuz doğru,
    • süratiniz doğru,
    • bakışınız doğru,
    • öngörünüz doğru ise,,
    • viraja girmeden evvel doğru hazırlığı çoktan yapmış ve
    • doğru tekniği uyguluyorsanız,
    kesinlikle viraj içinde fren yapmanızı gerektirecek bir duruma düşmezsiniz zaten. Ama yine de gerekirse, sadece ve sadece GEREKLİ DURUMLARDA, yani keskin ve kapalı bir viraja girdiğinizde, motor yatık konumda iken ve aniden önünüze bir şey çıktığında; (önemli not; tam frenleme, sadece ve sadece motor dik konumdayken yapılmalıdır)
    A) Eğer durmanız gerekiyorsa;
    Debriyajı çek

    1. Bütün yapılacak işlemler boyunca debriyaj çekili olmalıdır, nedeni ise: motor kompresörünün yol açacağı -engine pull- etkisini yok etmek, çünkü bu durumda kompresör motorun tüm stabilitesini bozar.
    2. Ön frene DOKUNMAYA başla
      Motorun göstereceği tepki otomatikman dikleşme/doğrulma konumuna geçmesidir. Frene dokunmaya başladığınız andan itibaren, ÖN tekerdeki (biliyoruz ki motoru Ön Fren durdurur) LASTİĞİN TUTUŞUNU arttıracak olan gerekli ağırlık transferini de yapmaya başlamış oldunuz- (her koşuldaki frenleme anında bu ağırlık transferini, yani ön tekerin KİTLENMESİNİ/BLOKE OLMASINI önlemek adına, zaten yapmamız gerektiğini biliyoruz).
    3. Frendeki Basıncı Arttır
      Motor dikleştikçe/doğruldukça Ön Frene verdiğin basıncı arttır ve dik konuma geldiğini hissettiğin anda Ön Frene sonuna kadar ASIL.. DUR.. Motoru hemen güvenli (yolun sağında) bir yere çek.
    Debriyaj çekili ve Ön frene dokunmaya başladığınız andan itibaren hem motorun dikleşmesini, hem de bu esnada Ön tekere ağırlık transfer aktarımı işini aynı anda yapmış oluyorsunuz.
    (Her zaman olduğu gibi) duruncaya kadar BAKIŞINIZ hep ileride olacak, kesinlikle motorun önüne düşmeyecek.
    Anlattığım bu 3 madde

    • Debriyajı çek
    • Ön frene dokunmaya başla
    • Ön frene asıl
    viraj içinde yapılabilecek en güvenli duruşu sağlar. Tekrar vurgulamakta fayda var; Bütün bu aşamalarda debriyaj çekili olacak ve arka frenle hiç uğraşmayacaksınız.
    Bütünüyle sadece fren kullanımınıza ve bakışınıza yoğunlaşınız (ileri bakış) olacak.
    Bu teknik, viraj içinde en kısa sürede güvenli durmanız içindir.
    B) Amacınız durmak değil de, viraj içinde önünüze çıkan tehlikeden kaçmak ise;


    1. Debriyajı çek
      Bütün aşamalarda debriyaj çekili olacak.
    2. Ön Frene dokunmaya başla
      Hem yavaşlayacak hem de otomatikman motor dikleşip doğrulacak.
    3. Freni Bırak
      Dik konuma geldiğinde freni bırak (debriyaj hala çekili) ve önündeki engelin ötesindeki kaçış alanına (engelin ilerisindeki duruma göre uygun olan sağ veya sol alan) bakışını kilitle.
    4. Kıvırtmaca / Swerving
      Engelin sağına veya soluna (uygun alana) kıvırtmaca/swerving yap (Sert ve sıralı bir şekilde - gideceğin yöne göre - Sağ-Sol veya Sol-Sağ Kontra ver). Debriyaj hala çekili.
    5. Tam Frenleme ile DUR
      Pozisyona göre tam frenleme ile DUR veya yoluna DEVAM et veya tekrar virajın konumuna göre motoru kontrayla tekrar yatırıp virajı bitir.
    (Belli hallerde, kaçış noktanıza ve virajın konumuna göre, swervingin 2. kontrası bu tekrar yatıp virajı bitirme için zaten yeterlidir.)
    Tam durma haricindeki devam hallerinde, debriyajı bırak, gaz ver.
    Burada da, BAKIŞINIZ her zaman olduğu gibi, kesinlikle motorun önüne düşmemelidir.
    Durma anına kadar veya durmadan devam kararına kadar DEBRİYAJ hep ÇEKİLİ olmalıdır.
    Her iki A ve B tekniklerinin anlatımları biraz karışık olsa da, pratik uygulamaları alışınca son derece kolaydır.
    Sadece çalışmak ve pratik yapmak gerekmektedir...
    Bu arada; viraj içinde aniden çıkan bir engel karşısında, yavaşlayıp SWERVING yapma veya Tam DURUŞ kararını vermek de bir o kadar önemlidir aslında.
    Benim kendi tercihim genel olarak SÜRATİM aşırı değilse DURMAK hatta gerekirse yavaşlayabildiğim kadar yavaşlayıp o engele en düşük hızım ile ÇARPMAKTIR.
    Çalışırken kendimi motive ettiğim budur. Ama bu benim tercihim. Ben o tür pozisyonlarda (SÜRATİM AŞIRI değil ise) swerving yapmaya kalkmanın hafif çarpmaktan çok daha tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini düşünüyorum. Eğer duramayacak ve güvenli bir şekilde yavaşlayamayacak bir konumla karşı karşıya kalırsam, işte o zaman bir şans ve kurtuluş yaratma adına swervingi tercih ederim diye düşünüyor ve kendimi hep o şekilde koşullandırıyorum.
    Ama dediğim gibi bu benim tercihimdir.
    Madem virajda fren kullanımından bahsediyoruz ARKA Fren kullanımından da bahsedeyim;
    Arka fren ile ilgili olarak ÖNCELİKLE; viraj içinde Arka Fren kullanımı İleri Seviye bir Tekniktir.
    Yeterli tecrübede değilseniz KESİNLİKLE kullanmayınız.
    Yanlış kullanımı en tehlikeli (ölümcül) düşme şekli olan high-siding düşüşüne neden olur. Ama belli bir seviyeye geldikten sonra (motorunuza son derece hakim bir konuma geldiyseniz) çok düşük süratlerde çok hafif dokunuşlar ile tepkisini görmenizi ve anlamanızı tavsiye ederim ki gerekli anlarda hayatınızı kurtarsın.
    Niçin kullanılır?
    Viraja girdiniz. Viraj düşündüğünüzden ve gördüğünüzden çok daha sert çıktı veya süratinizi doğru ayarlayamadınız ve viraja olması gerekenden (sizin alabileceğiniz) çok daha süratli girmiş bulundunuz. Bu konumda doğal olarak viraj içindeyken şeridinizde kalamaz ve karşı şeride doğru ister istemez açılırsınız. İşte bu noktada doğru teknik ve doğru Arka Fren kullanımı ile, yatık haldeyken, motoru hiç doğrultmadan, şeridinizde kalabilir, motorunuzu virajın daha da içine kapatabilirsiniz.
    Nasıl kullanılır?
    Gene ÖNCELİKLE; Arka Frene Kesinlikle HAFİF ve HASSAS dokunacaksınız. Sert basma kesinlikle yoktur. Unutmayın motor zaten yatık konumdadır.
    Gazı hiç KAPATMIYORSUNUZ. Debriyaja, Ön Frene hiç dokunmuyorsunuz. Gaz eliniz sabitken bir yandan hafifçe arka frene dokunmaya başlıyorsunuz. Motorun tepkisi virajın içine doğru kendisini kapaması/çekmesidir. Sizi şeridinizde tutar. Normal,tehlikesiz (dışa açılmayan) bir pozisyona gelince arka freni bırakıp virajı almaya (gerekirse gazı az daha açarak) devam ediyorsunuz. Bütün olay bu.
    İşin püf noktası Arka frene dokunmaya başladığınızda gazı kapatmamanız. Yani hem gaz açık olacak hem de frene dokunuyor olacaksınız. Bunun sebebi motorun stabilitesini / şasesinin konumunu bozmamak, gazı kapattığınız andaki tepki olan ön amörtisörün çökmesini/kapanmasını engellemektir. O yüzden hem gaz açık, hem de fren dokunuşuz aynı anda olmalıdır.
    Bakışı zaten söylememe gerek yok.. BAKIŞINIZ ileri, viraj çıkışına doğru olmalıdır.
    Tekrar vurgulamak istiyorum; Viraj içinde ARKA FREN kullanımı son derece hassas dokunuş gerektirir. Bir İleri Seviye Sürüş tekniğidir. Bu yüzden Yeterli Tecrübeniz yok ise kesinlikle DENEMEYİNİZ.


    Uğur ERTEKİN'den alıntıdır.
     
    İlhan.Aydınlıoğlu bunu beğendi.
  4. DEMİRAT

    DEMİRAT Üyeliği İptal Edildi

    Kayıt:
    21 Ocak 2009
    Mesajlar:
    1.399
    Beğeniler:
    369
     
  5. DEMİRAT

    DEMİRAT Üyeliği İptal Edildi

    Kayıt:
    21 Ocak 2009
    Mesajlar:
    1.399
    Beğeniler:
    369
    yani viraj umdugumdan sert cıkdıgında hafif ce cok hafif onun bir ayarı var,basıp motor viraja girmesi saglanıyor bunu yazdım herkes ısrarla bu fren lafımı abartmıştı ben hafiif diyom millet fren olmaz dedi neyse senol abi yazmış yazısında anlatmak istedigim buydu zaten
     
  6. DEMİRAT

    DEMİRAT Üyeliği İptal Edildi

    Kayıt:
    21 Ocak 2009
    Mesajlar:
    1.399
    Beğeniler:
    369
    Bu durumda iki seçeneğiniz var: ya motoru daha da yatırıp çizginize döneceksiniz ya da arka frene hafifce basarak, gazı da sabit tutarak çizginize döneceksiniz. Arka frenle motoru çigiye sokmak tecrübe, eğitim ve beceri ister. Bunlara sahip değilseniz lütfen denemeyin.



    senol abi üste yazmışın //ya motoru daha da yatırıp çizginize döneceksiniz/// bu bana göre yanlış viraja girip motor kendini karsı seride dogru yaklaşmaya başlamışsa asla ama asla bunun üzerine bir hamle yapıp yatmaya calışmak kesinlikle yanlış motor kesin yatar düşersiniz senin o bahsettigin su ortamda gecerli viraja girmişsiniz süratinizde normal ama viraj biraz daha set cıkınca cok hafiif olarak 2. kez yatmaya calısırsınız,yoksa viraja girip motor kendini karsı seride dogru actıgında tek yapılacak arka frene cok hafif,ayarı var bu frenin,,, kısa ama sık sık yavaşca cok yavaşca basmak,,,,
     
  7. DEMİRAT

    DEMİRAT Üyeliği İptal Edildi

    Kayıt:
    21 Ocak 2009
    Mesajlar:
    1.399
    Beğeniler:
    369
    üstüne basa basa diyom kimse bu yazdıklarımı herkesin uygulaması gereken bir kural olarak anlamasın,senol abi üste yazmış kişiye özel yetenege baglı bir kullanma stili bu,, evet benim gene kullandıgım ,ama bana özel scooterler diger motorlar gibi yatmaz,scooter in viraja daha emniyetli girmesi için ben kros stilini kullanıyorum motor saga ben sola agırlıgımı veriyorum,kros motor kullannalar gibi yani,ozaman viraja kaymadan savrulmadan emniyetli giriyorum,diyomya benim stilim bu bana özel kimsede denemesin uzun senelere alışkanlıklarda bunu ögrenebiliyorsunuz,,,,,BU ANLATTIKLARIMI SAKIN DENEMEYİN BU KİŞİYE ÖZEL TEKNİK SADECE,,,DOGRUSU YAVAŞ GİR VİRAJA BUNLARADA GEREK KALMASIN,,,,,
     
  8. mustafa ekinci

    mustafa ekinci Yeni Üye

    Kayıt:
    1 Ekim 2009
    Mesajlar:
    17
    Beğeniler:
    0
    Şenol Hocam Eline Emeğine Sağlık Harika Bilgiler.Teşekkürler.
     
  9. İlhan.Aydınlıoğlu

    İlhan.Aydınlıoğlu Site Bağımlısı

    Kayıt:
    29 Kasım 2007
    Mesajlar:
    531
    Beğeniler:
    320
    Şehir:
    Zonguldak
    Motosiklet:
    Henüz Yok
    Ömer bey kardeşim.
    Şenol hocanın anlattıklarından sonra peşpeşe yazdığınız mesajlar benim gibi diğer okuyanların da kafasını karıştıracaktır sanırım.
    Çürkü benim kafam karıştı.
     
  10. DEMİRAT

    DEMİRAT Üyeliği İptal Edildi

    Kayıt:
    21 Ocak 2009
    Mesajlar:
    1.399
    Beğeniler:
    369






    ilhan abi sen yazımın burasını baz al BU ANLATTIKLARIMI SAKIN DENEMEYİN BU KİŞİYE ÖZEL TEKNİK SADECE,,,DOGRUSU YAVAŞ GİR VİRAJA BUNLARADA GEREK KALMASIN,,,,,[/QUOTE] zaten büyük harfle yazdım önemli dogru olan kısmını diger yazdıgım tamamen benim kendime ait özel bir kullanış sitili
     
    İlhan.Aydınlıoğlu bunu beğendi.
  11. Erol Ceyhan

    Erol Ceyhan Site Bağımlısı

    Kayıt:
    16 Aralık 2008
    Mesajlar:
    865
    Beğeniler:
    349
    Şehir:
    istanbul/Bayrampaşa
    Motosiklet:
    SYM
    Sevgili ömer bey Şenol hocamız bu konuda hepimizden tecrübeli bende 6 yıldır scooter kullanıyorum ve bu kullanımı İSTANBULDA yapıyorum istanbulu büyük yazdım çünkü istanbulda motor kullanmak aslan dolu kafese girmek gibi bişeydir buna istinaden şenol hocamızın geniş çaplı açıklamasının altına soru sorulmadığı halde 6 adet virajla ilgili açıklayıcı mesaj yazmanız bence doğru değildir konuda gereken herşey bütün ayrıntılarıyla ortaya konulmuştur şenol hocamız 30 yılı aşkın süredir motorsiklet kullanmaktadır bence saygı duymalıyız sizcede öyle değilmi...
     
  12. DEMİRAT

    DEMİRAT Üyeliği İptal Edildi

    Kayıt:
    21 Ocak 2009
    Mesajlar:
    1.399
    Beğeniler:
    369

    ozaman biz susalım bundan sonra sadece okuyalım, 27 senedirde ben motor üzerindeyim,sanırım bizim kendi görüşlerimizi bildirme hakkımız yok,yazım acık yanlış anlasılacak bir sekildede yazmadım,sadece kendi görüşüm düşüncelerim,neden bukadar gerildiniz anlamadım
     
  13. Metin

    Metin Site Müdavimi

    Kayıt:
    19 Nisan 2008
    Mesajlar:
    4.039
    Beğeniler:
    1.618
    Şehir:
    istanbul
    Motosiklet:
    Honda
    Arkadaşlar,önemli olan şu; Viraja girmeden mi tüm önlemlerinizi alıcaksınız,yoksa viraja girdikten sonra başınızın çaresine mı bakıcaksınız..?

    Bana göre birincisi daha mantıklı...:)
     
    Erol Ceyhan bunu beğendi.
  14. DEMİRAT

    DEMİRAT Üyeliği İptal Edildi

    Kayıt:
    21 Ocak 2009
    Mesajlar:
    1.399
    Beğeniler:
    369


    metin hocam aynen katılıyorum sana öz ve kısa,viraja girmeden önlemleri alacaksın,konunun özü dogrusu bu,,,,
     
  15. Erol Ceyhan

    Erol Ceyhan Site Bağımlısı

    Kayıt:
    16 Aralık 2008
    Mesajlar:
    865
    Beğeniler:
    349
    Şehir:
    istanbul/Bayrampaşa
    Motosiklet:
    SYM
    Sevgili ömer bey söylediğim şudur ki bizler viraja yavaş girip yavaş çıkmayı motorla yavaş gidip sağlıklı durmayı ve motosikleti düzgün kullanmayı düşünen insanlarız size görüşlerinizi söylemeyin demiyoruz şenol hocamızın tecrübesine saygı duyuyoruz..Eğer dikkat ettiyseniz şenol bey ileri sürüş tekniklerinden bahsediyor peki siz hangi sürüşten bahsediyorsunuz cross tipi viraja girmekten bahsediyorsunuz ve üstüne basaraktan özel yetenekleriniz olduğunu söylüyorsunuz bizde bu viraj kullanımının tehlikeli olduğunu düşünüyoruz...Scooter kullanıcısı olarak diyorum ki viraja girme konusundaki en başarısız motosiklet scooter dır nedeni ise lastiklerinin küçük çaplı olmasıdır ayrıca otomatik vitesli olması ve kompresör olmamasıda bir etken siz cross vari viraj kullanımız doğru değildir doğru olanı üstadımız yazmıştır bunun üstüne 6 adet açıklama yerine teşekkür belirtseydiniz daha hoş olmazmıydı sizcede...
     
  16. Metin

    Metin Site Müdavimi

    Kayıt:
    19 Nisan 2008
    Mesajlar:
    4.039
    Beğeniler:
    1.618
    Şehir:
    istanbul
    Motosiklet:
    Honda
    En iyi sürücü dikkatli ve en az risk alan sürücüdür arkadaşlar...Bu işin ustası olmaz,ben bu işin ustasıyım dediğiniz an bir ayağınız bu dünyada diğeri ise başka dünyada demektir...;)
     
    DEMİRAT bunu beğendi.
  17. Metin

    Metin Site Müdavimi

    Kayıt:
    19 Nisan 2008
    Mesajlar:
    4.039
    Beğeniler:
    1.618
    Şehir:
    istanbul
    Motosiklet:
    Honda
    Her tip motorun kendine göre kullanım kuralları vardır,önemli olan kullandığınız motorun kurallarını bilip ona göre kullanmaktır...Amaçlar ile araçları karıştırır isek içinden çıkılmaz bir duruma gireriz...Amacımız keyifli ve kazasız motorsiklete binmek,aracımız ise kendimize uygun bir motorsiklet ile amaçlarımızı gerçekleştirmek olmalı....:)
     
    DEMİRAT bunu beğendi.
  18. Metin

    Metin Site Müdavimi

    Kayıt:
    19 Nisan 2008
    Mesajlar:
    4.039
    Beğeniler:
    1.618
    Şehir:
    istanbul
    Motosiklet:
    Honda
    İki tür kaza vardır:

    1) Bilerek yapılan kaza...Sürücü bildiği şeyleri göz ardı edip,dikkati ve tedbiri elden bırakıp kaza yapar...

    2) Bilmeyerek yapılan kaza: Sürücü bildiğini zannedip,aslında bilmediğini bilmeyip kaza yapar...

    Netice şu: Bilsek de bilmesek de,bildiklerimizi ve bilmediklerimizi devamlı sorgulamak,minimum risk ile ve maksimum dikkat ile herzaman kullanmak...;)
     
  19. Metin

    Metin Site Müdavimi

    Kayıt:
    19 Nisan 2008
    Mesajlar:
    4.039
    Beğeniler:
    1.618
    Şehir:
    istanbul
    Motosiklet:
    Honda
    Üçüncü bir kaza tipi de var: Onda da bilsen de bilmesen de yapıcak birşey yoktur...:)
     
  20. Metin

    Metin Site Müdavimi

    Kayıt:
    19 Nisan 2008
    Mesajlar:
    4.039
    Beğeniler:
    1.618
    Şehir:
    istanbul
    Motosiklet:
    Honda
    Amma yazdım beeee...:):):):)