Riskin Yönetimi...

Şenol SEL

Forum Bağımlısı
Kayıt
27 Şubat 2009
Mesajlar
9.464
Beğeniler
9.023
Yer
Altıntaş Mudanya - Bursa
#1
Risk Yönetimi: Temel ancak az bilinen biniş yeteneği

--------------------------------------------------------------------------------

Gectigimiz aylarda MEGARIDER da çıkan ve OMM tarafindan cevrilerek ekim 2004 bultenine
konan bir yaziyi hepinize faydali olabilecegini dusunerek foruma aktariyorum.
Malesef kendimle ilgili birkac hatayi burada goruyorum. Sizlerin de en az bir kez okumanizi dilerim.


MEGARIDER
http://www.megarider.com/index.html


Risk Yönetimi, birçok sürücü tarafından bilinçsizce uygulanmasına karşın,
hiç bir zaman bilinçli olarak düşünülmeyen bir konudur. Halbuki, birçok
düşünce ile geliştirilen sürüş yetenekleri gibi üzerinde bilinçli olarak düşünülüp
birçok duruma uygulansa, gelişim potansiyeli en geniş alanlardan
biridir. Risk Kontrolü, en geniş anlamı ile, özel duruma dahil olan tehlikenin
anlayıp, bu olayda riski azaltmak için gereken önlemleri kademeli olarak
uygularken, bu özel durumdan en çok yararı sağlamak demektir. Bir
iş de olduğu gibi, alınan bir makinenin işyeri güvenliğine olumsuz etkileri
düşünülerek gerekli yardımcı ekipmanlar ve eğitimlerden yararlanarak
hem makinenin daha güvenli kullanımı hem de dahil olabileceği bir kazada
yasal sorumluluğu en aza indirmek için yapılan risk yönetimidir. Sıfır
veya ikinci el bir motosiklet alan sürücü gerekli kıyafet ve eğitim için ayı-
racağı bütçe de benzer bir Risk Yönetim şeklidir. Risk Yönetimi Güvenli
Sürüş’ün ayrılmaz bir parçasıdır. En az kaza yapıp en çok haz alan
sürücü genellikle motora binmedeki riski kabul edip bunu kabul edilebilir
düzeye indirmek için gereken adımları atan sürücüdür.

Riskin Varlığını Kabul Etme.

Motosiklet kullanmadaki riski kabul etmek, Risk Yönetiminin uygulanması-
ndaki ilk adımdır. Risk yönetimi , sürücünün riskin büyüklüğünü kabul etmeye
hazırlanmasında kullanılan kişisel değerlendirmedir. Başkalarının
canına veya malına zarar vermeyecek riskleri almak temel olarak sürücünün
vereceği bir karardır. Buna uygun olarak motora biner. Farkına varmı
şsınızdır, başkalarının canına veya malına zarar vermemeyi risk yönetiminin
temeli olarak şart koştuk. ”insanlara risk” duygusal ve parasal faktörler
de içerir, zorunlu kask takılması risk yönetiminin kabul edilebilir basamakları
ndan biridir, zira kask kullanılmadığı zaman yaşanacak olan bir
kazada topluma yüksek maliyetli-yoğun bakım içeren hastanede yatma -
tedavi maliyetine neden olmak, kasksız motosiklet kullanımının sürücünün
alabileceği riskler listesinden çıkartılmasını haklı kılacak bir nedendir.
Başkalarının malına ve canına demekle zaten sürücüye oldukça geniş bir
risk düzeyi kalmaktadır. Sürücü kararını, olayın tüm boyutlarını algılayarak
vermeli ve birinden diğerine büyük farklılıklar gösterebilir. Örneğin, Risk
Yönetimine göre bazı sürücüler yağmurda, diğerleri soğukta, başkaları
karda binmeyi red ederken, başka sürücüler de bu durumlarda motora binebilmektedirler.

En belirgin risk yönetimlerinden biri de o özel durumda gidilmesi gereken
sürattir. Birçok faktörü içeren bu durum risk yönetiminin klasik bir örneğidir:
- Sürücünün sağlığı
- Sürücünün yeteneği
- Motorun lastiklerinin tipi
- Motorun durumu
- Motorun tipi (spor veya Turing mesela)
- Yolun durumu
- Hava şartları
- Gruptaki diğer sürücülerin tercih ve düzeyleri (eğer etrafınızdaki insanları
n güvenliği risk yönetiminize dahilse). Bir sürücü hakkında, almak istemediği
risklerden dolayı ödlek, bir başka sürücü içinse almak istediği risklerden
risklerden dolayı çatlak diye düşünebiliriz, fakat risk yönetimi daha önceki
özel durumların dışında, risk düzeyi sürücüye göre olmalıdır der. Ancak
bir ön koşul var bunlar için, konu hakkında karar verebilmek için sürücü
yeterli eğitime ve beceriye sahip olmalıdır. Fakat, tekrar edersek, motosikleti
düzgün şekilde kullanmak için beceri ve eğitime sahip olmak da risk
yönetiminin bir parçasıdır.

Risk Değerlendirmesi

Risk yönetiminin önemli bir parçası Risk Değerlendirmesidir. Bu da diğer
edinilen sürüş yetenekleri gibi öğrenilen bir yetenektir. Yeni motosiklete
sahip çoğu insan risk değerlendirmesi açısından çok düşük bir düzeye
sahiptirler. Risk değerlendirmesi motora binmeye karar verdiğiniz anda
başlar. Böylece motosiklet kullanma risk değerlendirmenizin sizin kabul
edebileceğiniz bir düzeyde olduğuna karar vermenizi sağlar. Bazıları kaza
geçirdikten sonra motora binmekten vazgeçmelerinin nedenini şu anda
algıladıkları yüksek düzeyin başlangıçtaki kabul ettikleri risk düzeyinin
üzerinde olmasının ve bu düzeyin artık kabul edilemez olduğunun sinyallerini
almaya başladıkları olarak açıklarlar. Motora binmeye karar verdikten
sonraki risk değerlendirmesi ise ne giyileceğidir. Koruyucu kıyafetlerin
seçilmesi risk değerlendirmesinin kalitesini ya da yeteneğini gösterir.
Risk değerlendirmesini yeterli düzeyde yapamayan kişi ya yeterince korunmayacak ya da aşırı korunacaktır.

Riske Karşı Koyma

Risk değerlendirmesinin bir parçası da riske karşı koymadır-sürücünün aldığı
defansif konum veya başka bir değişle yoldaki sürprizler karşısındaki
reaksiyona verdiği önemdir. Bu tepki ya sürücünün aldığı eğitime veya
yaşadığı acılı deneyimle ilişkilidir.
Sürücünün kavşaktaki davranışı basit bir riske karşı koyma davranışı olarak
değerlendirilebilir. Güçlü risk tepkisi olmayan (genellikle deneyimsiz
olanlar) sürücüler yeşil ışık yanan veya kalabalık kavşağa yaklaştıklarında
hızlarını arttırma eğilimindedirler. Orta düzeyli olan sürücüler ise bu durumlarda
hızlarını değiştirmeden kavşağa yaklaşanlardır. Yüksek düzeyde
olanlar ise yatay olarak çizgiye yaklaşarak, hızlarını en az değiştirecek şekilde
gazı kapatarak, ağırlıklarını hafifçe öne aktararak olası bir ani duruma
tepki verecek şekilde güçlü defans konumuna geçerler. Aşırı gelişmiş
risk değerlendirmesine sahip sürücüler ise her türlü kavşak ve yeşil ışıkta
fren yaparak yavaşlamak eğilimindedirler. Risk reaksiyonuna sahip olmayanları
n ise “çok tehlikeli” oldukları için motosikletlerini kavşaklara (veya
başka yerler) sürmek istemeyeceklerdir.

Riski Tanıma

Risk yönetiminin başka bir parçası da riski tanımaktır. Açıktır ki,riski tanı-
mayan riski yönetemez. Sürücüler için riskler subjektif veya objektif olarak
iki türdürler. Subjektif riskler sürücünün davranışının doğasında olanlardır.
Objektif olanlar ise, diğer sürücüler, çevre, araçlar ve yol koşulları olarak
dışsal faktörlerdir. Profesyonel bir sürücünün ilk yapacağı şey kendi davranı
ş şekillerini ve sürüş felsefesini gözden geçirip bunların onun risk dü-
zeyinin kabul edilebilir/gerekli sınırlar içinde olup olmadığına karar vermesidir.
Eğer gözden geçirme sonucunda bu riskler gereksiz görülüyorsa o
zaman sürücü davranış şekilleri ve biniş felsefesi üzerine çalışıp bunları
değiştirmelidir. Bu zihinsel analiz risk yönetimi açısından gerçekleştirilmesi
en zor olanıdır, zira kendinizi dışardan başka biri olarak görüp davranış
ve felsefenizi değerlendirmenizi gerektirir.
Bu çalışmalar bazıları için motora binme ile ilgili sancılı değişikliklere neden
olabilir. Riski yönetebilmek için dış riskleri tanıyabilmek gerekir. Dış
riskler çok çeşitli olmalarına karşın somut oldukları için içsel ve felsefik
olanlara göre belirlenmeleri daha kolaydır. Riski tanıma ve yönetme ile
en iyi değerlendirmeyi sürücünün yağmurlu havadaki motoru kullanı
ş şekli ile basit ve açık bir şekilde görebiliriz. Buradaki dış etken hava
durumu olup sonucunda kullanışın ıslak yol v.s. gibi şartlardan
dolayı rahatsız edici halde olmasıdır. Profesyonel sürücüler ıslak havanı
n riski arttırdığını bilirler. Bu riski bilen sürücü kendi kişisel risk
yönetim kararını verir. Bazıları riski normal düzeyde görüp her zaman
ki gibi işe gidecektir. Bazıları bu şartların normal risk düzeyini arttırdığı
nı düşünüp gereken önlemi alacakken diğerleri oluşan risk düzeyinin
kendi kabul edilebilir sınırlarının dışında olduğunu değerlendirerek
iş araba ile gitmeyi tercih edeceklerdir. Bu noktada bazı sürücüler
bu gerzeklerin işe nasıl araba ile gittiklerine dudak bükecek. Ancak ortama
kar ve buz ekleyerek riski arttıralım. Bu sürücüler neye karar verecek
o zaman? işte burada sürücülerin kendi yeteneklerine bakıp, değerlendirip,
bu değerlendirmeye verdikleri yanıtın tam bir sunumunu görüyoruz.
Burada her sürücü kendi düzeyini adlandırıyor, profesyonel sürücü ise bu
kararı kabul etmelidir. Eğer diğer sürücülerin düşük düzeyli risk kabullenmeleri
birini rahatsız ediyor ve onların düzeyine inemiyorsa, onları daha
yüksek düzeyli riskler alma yönünde onları zorlamaktansa onlarla beraber
yol yapmamalıdır. Hiçbirimizin diğerini kabul etmediği bir risk düzeyinde
motora binmeye zorlamaya hakkımız yoktur.

Risk yönetimi motosikletle ilgili birçok kararda yerini alır; ne nerede,
ne , ne zaman, sürüş şekli; beraber bindiklerin; sigortalama, bakım ve
onarım, koruyucu giysiler ve tabii eğitim. Son olarak Risk Yönetimi
en önemli sürüş yeteneklerinden biridir. iyi bir ‘Risk Yönetim Yetene-
ği’ edindirmek bir sürücüyü güvenli, hızlı ve çok çok iyi bir sürücü yapacaktır.
 
Yukarı